Nghiên cứu gần đây cho thấy hệ vi sinh đường ruột người Việt có những đặc điểm độc đáo so với người phương Tây — phản ánh hàng nghìn năm thích nghi với chế độ ăn lúa gạo, rau củ, và lên men truyền thống.
Nghiên cứu về hệ vi sinh đường ruột (gut microbiome) của người Việt Nam vẫn còn ở giai đoạn đầu, nhưng những dữ liệu hiện có đã tiết lộ những đặc điểm thú vị phản ánh lịch sử ẩm thực và văn hóa độc đáo của người Việt.
Nghiên cứu so sánh microbiome giữa người Việt Nam sống ở nông thôn và người Mỹ cho thấy người Việt nông thôn có độ đa dạng vi khuẩn cao hơn 40%. Độ đa dạng cao là dấu hiệu của microbiome khỏe mạnh — liên quan đến ít bệnh mãn tính hơn.
Người Việt có tỷ lệ Prevotella cao hơn so với người phương Tây — đặc điểm chung của các dân tộc tiêu thụ nhiều carbohydrate phức tạp (lúa gạo, rau củ). Prevotella chuyên lên men chất xơ và tinh bột kháng, sản xuất propionate — SCFA có lợi cho chuyển hóa.
Sau hàng nghìn năm ăn cơm là lương thực chính, vi khuẩn đường ruột người Việt đã thích nghi tốt với việc lên men tinh bột gạo — bao gồm cả RS3 từ cơm nguội. Đây là lợi thế tiến hóa quan trọng khi sử dụng tinh bột kháng RS3.
Ẩm thực Việt Nam truyền thống rất giàu thực phẩm lên men — nguồn probiotic tự nhiên tuyệt vời:
Tuy nhiên, với lối sống đô thị hóa, người Việt hiện đại ngày càng ít tiêu thụ các thực phẩm lên men truyền thống này.
Việt Nam có tỷ lệ sử dụng kháng sinh không kê đơn cao nhất Đông Nam Á. Kháng sinh tiêu diệt không chọn lọc cả vi khuẩn có lợi lẫn có hại, gây dysbiosis nghiêm trọng.
Dư lượng thuốc trừ sâu, kim loại nặng, và chất bảo quản trong thực phẩm ảnh hưởng tiêu cực đến microbiome.
Người Việt Nam có di sản microbiome tuyệt vời từ chế độ ăn truyền thống phong phú chất xơ và thực phẩm lên men. Thách thức hiện nay là bảo tồn và phục hồi di sản này trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng. Tinh bột kháng RS3 là cầu nối giữa truyền thống và hiện đại — cung cấp prebiotic mạnh nhất mà tổ tiên người Việt đã vô tình hưởng lợi qua thói quen ăn cơm nguội hàng ngày.